Anerkennungspartnerschaft (partnerstwo na rzecz uznania kwalifikacji): praca w Berlinie w trakcie procedury uznania
Zwykle musisz najpierw uzyskać uznanie swoich zagranicznych kwalifikacji zawodowych, zanim będziesz mógł/mogła pracować jako specjalista. Anerkennungspartnerschaft (partnerstwo na rzecz uznania kwalifikacji, § 16d Abs. 3 AufenthG) stanowi od tego wyjątek: możesz wjechać do Niemiec i od razu wykonywać pracę wykwalifikowaną, podczas gdy postępowanie w sprawie uznania toczy się dopiero tutaj – pod warunkiem, że Ty i Twój pracodawca wcześniej zawrzecie w tej sprawie pisemne porozumienie.
Warunkiem jest m.in. uznane przez państwo w kraju pochodzenia wykształcenie zawodowe trwające co najmniej dwa lata (lub uznany przez państwo dyplom ukończenia studiów wyższych), konkretna oferta pracy, wystarczająca znajomość języka niemieckiego oraz zgoda Bundesagentur für Arbeit (Federalnej Agencji Pracy). Zezwolenie na pobyt obowiązuje początkowo maksymalnie jeden rok i może zostać przedłużone łącznie do trzech lat – ale tylko tak długo, jak w udokumentowany sposób prowadzisz postępowanie w sprawie uznania.
Jeśli na koniec Twoje kwalifikacje zostaną w pełni uznane, przechodzisz na regularny tytuł dla specjalistów z wykształceniem zawodowym (§ 18a AufenthG). Przy uznaniu tylko częściowym uzupełniasz brakującą wiedzę w ramach kwalifikacji uzupełniającej (Anpassungsqualifizierung), często według planu kwalifikacji (Qualifizierungsplan) właściwej izby (IHK lub Handwerkskammer). Co dzieje się po upływie trzech lat, jeśli uznanie nie zostało jeszcze zakończone, nie jest wyraźnie uregulowane w źródłach urzędowych – jasne jest tylko, że potem nie zostanie już wydany kolejny tytuł pobytowy na czas określony na tej drodze.
- Zlecić cyfrową weryfikację kwalifikacji zawodowych przed wjazdemUzyskaj w Zentralstelle für ausländisches Bildungswesen (ZAB, Centralny Urząd ds. Edukacji Zagranicznej) cyfrową informację o swoich kwalifikacjach zawodowych, zanim podpiszesz umowę o pracę. Dzięki temu zobaczysz, czy Anerkennungspartnerschaft jest dla Ciebie realna.
- Zawrzeć porozumienie z pracodawcąTy i Twój pracodawca zawieracie pisemne porozumienie (często jako część umowy o pracę): Ty zobowiązujesz się złożyć wniosek o wszczęcie postępowania w sprawie uznania bezpośrednio po wjeździe, a Twój pracodawca zobowiązuje się umożliwić niezbędne kwalifikowanie w ramach stosunku pracy. Pracodawca wypełnia w tym celu formularze „Erklärung zum Beschäftigungsverhältnis” (oświadczenie o stosunku zatrudnienia) i „Zusatzblatt A” (arkusz dodatkowy A).
- Złożyć wniosek o wizę i wjechaćZ umową o pracę, porozumieniem i dowodem kwalifikacji zawodowych składasz wniosek o wizę na podstawie § 16d Abs. 3 AufenthG we właściwym niemieckim przedstawicielstwie za granicą.
- Po wjeździe niezwłocznie złożyć wniosek o uznanieBezpośrednio po wjeździe składasz wniosek o uznanie we właściwym urzędzie (w zależności od zawodu ZAB, IHK FOSA lub Handwerkskammer Berlin), a jednocześnie wniosek o zezwolenie na pobyt w Landesamt für Einwanderung (LEA) Berlin.
- Dalsze kroki w zależności od wynikuPrzy pełnej równoważności przechodzisz na tytuł dla specjalistów z wykształceniem zawodowym (§ 18a AufenthG). Przy częściowej równoważności przechodzisz kwalifikację uzupełniającą według planu kwalifikacji, a następnie składasz kolejny wniosek o pełne uznanie.
- Co dzieje się prawnie, gdy uznanie nie zostanie zakończone po upływie maksymalnego okresu pobytu wynoszącego trzy lata lub gdy właściwy urząd stwierdzi „brak równoważności”, nie jest wyraźnie uregulowane w dostępnych źródłach. Udokumentowany jest tylko ustawowy skutek dla samego tytułu pobytowego: według § 16d Abs. 3 AufenthG po upływie maksymalnego okresu nie może zostać wydane kolejne zezwolenie na pobyt na podstawie §§ 16d lub 19c Absatz 1 AufenthG w celu zatrudnienia tymczasowego, a § 9 AufenthG (zaliczenie na poczet Niederlassungserlaubnis, zezwolenia na osiedlenie się) nie ma zastosowania do tego okresu. Co to konkretnie oznacza, zależy od indywidualnego przypadku – brak pewnych informacji w tej sprawie.
- Co do konkretnej, specyficznej dla Berlina roli IHK Berlin i Handwerkskammer Berlin w Anerkennungspartnerschaft (np. własne stanowisko lub rejestracja) brak pewnych informacji: sprawdzone strony internetowe IHK Berlin i Handwerkskammer Berlin (obie stan na 16.09.2026) nie wymieniają wyraźnie pojęcia „Anerkennungspartnerschaft”. W skali całych Niemiec źródło DIHK opisuje jedynie ogólnie, że przy częściowej równoważności np. właściwa IHK lub Handwerkskammer sporządza plan kwalifikacji – czy i jak przebiega to konkretnie w Berlinie, nie jest osobno udokumentowane.
- Dla wniosku o zezwolenie na pobyt na podstawie § 16d Abs. 3 AufenthG nie znaleziono osobnej strony usługi LEA Berlin: Service-Portal Berlin wymienia tylko stronę dotyczącą § 16d Absatz 1/2 AufenthG (środek kwalifikacyjny bez towarzyszącego zatrudnienia), a nie ust. 3. Opłaty i dokładne dokumenty dla drogi przez ust. 3 nie są więc osobno udokumentowane.
- Od co do zasady wymaganego zatrudnienia „wykwalifikowanego” ustawa przewiduje wyjątki: u pracodawców objętych układem zbiorowym lub kościelnych, którzy płacą według tych warunków, oraz w placówkach opiekuńczych dopuszczonych na podstawie § 72 SGB XI. Sprawdź w swoim przypadku, czy któryś z tych wyjątków ma zastosowanie.
Pogłębienie tematu · Podstawy prawne, dane i praktyka – dla doradców i specjalistów
Podstawa prawna: § 16d Abs. 3 AufenthG
Zgodnie z § 16d Abs. 3 Satz 1 AufenthG cudzoziemcowi należy (co do zasady) wydać zezwolenie na pobyt w celu przeprowadzenia postępowania w sprawie uznania kwalifikacji zawodowych uzyskanych za granicą z równoczesnym wykonywaniem zatrudnienia wykwalifikowanego, jeśli łącznie spełnione są następujące warunki: (1) osoba posiada albo uznane przez państwo w kraju pochodzenia zagraniczne kwalifikacje zawodowe o co najmniej dwuletnim okresie kształcenia, albo uznany przez państwo w kraju pochodzenia zagraniczny dyplom ukończenia studiów wyższych; (2) istnieje konkretna oferta pracy; (3) między cudzoziemcem a pracodawcą istnieje porozumienie, w którym osoba zobowiązuje się niezwłocznie po wjeździe wszcząć postępowanie w sprawie uznania we właściwym urzędzie, a pracodawca zobowiązuje się umożliwić niezbędne w tym celu środki kwalifikacyjne w ramach stosunku pracy; (4) pracodawca jest odpowiedni do prowadzenia kształcenia lub kwalifikacji uzupełniającej; (5) osoba posiada wystarczającą znajomość języka niemieckiego; (6) Bundesagentur für Arbeit wyraziła zgodę lub zatrudnienie nie wymaga zgody. Od co do zasady wymaganego zatrudnienia „wykwalifikowanego” odstępuje się, jeśli potrzebne byłoby zezwolenie na wykonywanie zawodu, a pracodawca jest objęty układem zbiorowym lub podlega kościelnym warunkom pracy i płaci według tych warunków, albo jeśli pracodawca jest placówką opiekuńczą dopuszczoną na podstawie § 72 SGB XI – w obu przypadkach zaszeregowanie i wynagrodzenie muszą odpowiadać docelowej działalności.
Czas trwania i zgoda Bundesagentur für Arbeit
Zezwolenie na pobyt przy pierwszym wydaniu wydaje się na okres zgody Bundesagentur für Arbeit, jednak maksymalnie na jeden rok, i przedłuża się do maksymalnego okresu pobytu wynoszącego trzy lata. Zgodnie z § 2a Abs. 2 BeschV również zgoda Bundesagentur für Arbeit jest udzielana maksymalnie na jeden rok i może zostać udzielona ponownie tylko wtedy, gdy postępowanie w sprawie uznania jest faktycznie prowadzone we właściwym urzędzie – obejmuje to udział w niezbędnych środkach kwalifikacyjnych wraz z powiązanymi egzaminami. Dodatkowym warunkiem zgody na podstawie § 2a Abs. 1 BeschV jest, aby wykonywane zatrudnienie pozostawało w związku merytoryczno-zawodowym z zagranicznymi kwalifikacjami zawodowymi, a postępowanie w sprawie uznania dotyczyło zawodu z tej samej grupy zawodowej co wykonywane zatrudnienie. Po upływie maksymalnego okresu pobytu wynoszącego trzy lata nie może zostać wydane kolejne zezwolenie na pobyt na podstawie § 16d lub § 19c Absatz 1 AufenthG (w związku z przepisem BeschV dotyczącym zatrudnienia tymczasowego); § 9 AufenthG – zaliczanie okresów pobytu na poczet Niederlassungserlaubnis – nie ma zastosowania do okresu Anerkennungspartnerschaft. Przez cały ten czas dozwolone jest dodatkowo zatrudnienie uboczne do 20 godzin tygodniowo.
Porozumienie między pracodawcą a specjalistą
Według wyjaśnień projektu „Unternehmen Berufsanerkennung” (przedsiębiorstwa i uznawanie kwalifikacji zawodowych) spółki DIHK Service GmbH (finansowanego przez Federalne Ministerstwo Edukacji i Badań Naukowych) porozumienie w sprawie Anerkennungspartnerschaft powinno zostać zawarte w formie tekstowej lub pisemnej, np. jako część lub uzupełnienie umowy o pracę. Musi ono określać, że specjalista zobowiązuje się złożyć wniosek o uznanie bezpośrednio po wjeździe, że pracodawca zobowiązuje się umożliwić niezbędne w tym celu kwalifikowanie, a także konkretny zawód docelowy, w którym dąży się do uznania; między pierwotnymi kwalifikacjami, zatrudnieniem wykonywanym w trakcie Anerkennungspartnerschaft a zawodem docelowym musi istnieć związek merytoryczno-zawodowy. Za „odpowiedniego” do kształcenia lub kwalifikacji uzupełniającej uważa się pracodawcę, który albo sam jest uprawniony do prowadzenia kształcenia zawodowego, albo ma wystarczające, aktualne i możliwe do udokumentowania doświadczenie w zawodowych kwalifikacjach uzupełniających; nieodpowiedni są według tego źródła pracodawcy, którzy dotychczas zatrudniali tylko pracowników pomocniczych i nie mieli styczności ze środkami kwalifikacyjnymi. Te informacje pracodawca podaje w formularzach „Erklärung zum Beschäftigungsverhältnis” i „Zusatzblatt A”.
Przebieg i co dzieje się po decyzji w sprawie uznania
W praktyce Anerkennungspartnerschaft przebiega według tego samego źródła w czterech krokach: cyfrowa informacja o kwalifikacjach zawodowych w ZAB przed wjazdem, zawarcie umowy o pracę i porozumienia, wniosek wizowy na podstawie § 16d Abs. 3 AufenthG i wjazd, wreszcie rozpoczęcie pracy z równoczesnym złożeniem wniosku o wszczęcie postępowania w sprawie uznania w Niemczech. Decyzja w sprawie uznania może według tego źródła stwierdzić pełną, częściową lub brak równoważności dyplomu. Przy pełnej równoważności przewidziane jest przejście na regularny tytuł pobytowy dla specjalistów z wykształceniem zawodowym (§ 18a AufenthG). Przy częściowej równoważności sporządza się – według źródła DIHK np. przez właściwą IHK lub Handwerkskammer – pisemny plan kwalifikacji, który wymienia, jaka kwalifikacja uzupełniająca i o jakim czasie trwania jest potrzebna; po jej zakończeniu specjalista składa kolejny wniosek o pełne uznanie, a następnie również przechodzi na § 18a AufenthG. Dla trzeciego możliwego wyniku – braku równoważności – dostępne źródło samo nie podaje dalszych kroków; brak pewnych informacji w tej sprawie.
Wykonanie w Berlinie: IHK Berlin, Handwerkskammer Berlin, LEA
Za samo uznanie odpowiadają, w zależności od zawodu, te same urzędy co w zwykłym postępowaniu w sprawie uznania – IHK FOSA dla zawodów IHK, Handwerkskammer Berlin dla zawodów rzemieślniczych, ZAB dla dyplomów akademickich i ogólnokształcących; szczegóły, adresy i aktualna struktura berlińskiego doradztwa w sprawie uznawania kwalifikacji (IQ Netzwerk Berlin) znajdują się na stronie tematycznej „Uznawanie zagranicznych kwalifikacji w Berlinie” i nie są tu powtarzane. Samo zezwolenie na pobyt specjalista składa po wjeździe w Landesamt für Einwanderung (LEA), siedziba Keplerstraße 2, 10589 Berlin; osobna, publicznie dostępna strona usługi LEA specjalnie dla § 16d Abs. 3 AufenthG nie była możliwa do znalezienia na stan tego opracowania (zob. „Uwaga” powyżej).
Prawo federalne a wykonanie w Berlinie
Warunki, terminy i skutki prawne Anerkennungspartnerschaft są uregulowane jednolicie dla całych Niemiec w ustawie o pobycie (Aufenthaltsgesetz) i w rozporządzeniu o zatrudnieniu (Beschäftigungsverordnung). Specyficzne dla Berlina jest to, która izba (IHK Berlin lub Handwerkskammer Berlin) jest w danym przypadku właściwa dla uznania i ewentualnego planu kwalifikacji, a także złożenie wniosku w LEA na miejscu.
Frage zu Ihrer Situation, die diese Seite nicht beantwortet? Schreiben Sie uns eine E-Mail – wir melden uns persönlich zurück. Das ist ein Testangebot ohne Anspruch auf Rechtsberatung im Einzelfall.